Een veel voorkomende zin, die klinkt als een constatering. Als een feit. Als iets wat iedereen kan overkomen. Wat impliceert dat er weinig aan te doen valt.
‘Ergens hadden we wel anders gewild, maar het is zo gegaan.’
Wellicht maakt dit de mogelijke relatiebreuk wat makkelijker te accepteren. En ja, in sommige gevallen zijn mensen uit elkaar gegroeid, zijn de verschillen te groot geworden om te overbruggen en komt het gevoel niet meer terug. Maar het is soms ook een conclusie waarachter we ons (onbewust) verschuilen. Want we weten ook niet hoe het anders gekund had of hoe dit ‘feit’ weer te veranderen. Soms is het gesprek voeren zo lastig, dat het uitstellen ervan de afstand alleen maar doet groeien.
Is uit elkaar groeien te vermijden?
Ja en nee. Ik denk dat het onvermijdelijk is dat er periodes zijn waarin je je minder verbonden met elkaar voelt. Dat je beide een andere kant op lijkt te gaan en de gezamenlijkheid ver te zoeken is. Ieder mens ontwikkelt zich door de jaren heen, op zijn eigen moment en tempo. Dat dit precies gelijk op zou gaan omdat je partners bent is een illusie. Vaak volg je in het begin een tijdje hetzelfde pad en dat werkt verbindend. Dit loopt echter niet oneindig zo door en zeker niet op alle vakken synchroon. Dat betekent niet direct het einde van de relatie. De afstand die ontstaat kan mogelijk beperkt blijven als je je hier bewust van bent en er beide wat voor doet.
Hoe groei je uit elkaar?
Individueel kan er een hoop gebeuren en daarmee in ontwikkeling komen. Een impactvolle gebeurtenis of periode heeft hier vaak invloed op. Denk bijvoorbeeld aan het krijgen van een burn-out of het verliezen van een naaste. Ook het krijgen van kinderen brengt voor iedereen iets anders teweeg. Voor de één geeft het richting in het leven, voor de ander rakelt het thema’s van vroeger op waaraan gewerkt moet worden. Ook het switchen van carrière kan voor de één zo fijn en nodig zijn, maar voor de ander spannend om naast te staan. Ineens verandert de eerst zo ambitieuze partner in een persoon die op zoek gaat naar meer rust, terwijl jij nog in het drukke werkleven blijft waar jullie elkaar nota bene hebben leren kennen.
Waar gaat het vaak mis?
Een veel voorkomende oorzaak is dat het spannend om te merken dat je partner een bepaalde onbekende kant op gaat. Het brengt onzekerheid met zich mee. Onderliggende angsten worden aangeraakt, die vaak in eerste instantie niet opgemerkt worden. Zoals bang zijn dat je niet meer aan de verwachtingen van je partner voldoet, dat je niet goed genoeg bent, dat je hem/haar kwijt zal raken. Dat je er alleen voor komt te staan. We kunnen dan, soms onbewust, de neiging hebben de ander te houden waar hij/zij was. Denken, hopen of uitspreken:
‘Het is vast een fase’
‘Dit ben jij helemaal niet, waar is die ambitieuze vrouw waar ik op gevallen ben?’
‘Er hoeft tussen ons toch niets te veranderen nu we kinderen hebben?’
‘Ben ik niet goed genoeg zoals ik ben?’
‘Jij wilt opeens meer praten over gevoel, dat heb ik nooit gekund en toen was het ook prima’
‘Hoezo spanning opzoeken? Wat is er mis met hoe het is?’
Maar ook andersom; als je voelt dat je iets hebt doorgemaakt en je zo graag wilt dat je partner dit ziet. Dat je partner met je mee ontwikkelt, maar je oordeelt over dat hij/zij dit niet doet. Als je merkt dat de afstand alleen maar toeneemt, maar ook voelt dat het niet anders kan. Misschien voel je je schuldig over de ruimte die je inneemt. Deze mix van gevoelens kan maken dat je het ook spannend vindt en je stopt met delen om het niet nog ingewikkelder te maken.
Door de ander te veroordelen op de verandering óf op het ‘achterblijven’, zal de afstand en onzekerheid toenemen. Er zal minder gedeeld worden over het proces waar iemand in zit. Er ontstaat meer eenzaamheid en onbegrip in de relatie.
Het betekent niet het einde!
Nu komt het hoopvolle stuk: als een van de twee een ontwikkeling in is gegaan, biedt dit kansen tot groei voor jullie relatie! Een nieuwe fase waarin jullie elkaar weer vinden en sterker staan dan ervoor. Je hebt elkaar weer op een dieper laagje leren kennen. Dit gaat vaak niet vanzelf. Het bekende zinnetje ‘Liefde heb je, verbinding maak je‘ gaat hier ook op. Blijf de verbinding zoeken, ook als je elkaar even niet begrijpt. Blijf oprecht nieuwsgierig naar waar de ander mee bezig is. Voel je vooral onbegrip en wil je er niets van weten, weet dat dit op den duur voor afstand zal zorgen. Onderzoek welke onderliggende angsten bij jezelf hierin een rol spelen. Je partner zal anders steeds minder gaan delen van zijn/haar proces.
En dan..?
Je hebt er samen iets in te doen. De partner die een ontwikkeling doormaakt kan proberen de ander hierin mee te nemen. Wanneer dit niet lukt, zet door en maak de noodzaak duidelijk. Heb begrip voor de ander die niet meteen mee kan. Probeer elkaar te vinden met oprechte nieuwsgierigheid. Verdraag van elkaar dat je ontwikkelt op ieder een ander moment. Verdraag dat er soms een periode van minder verbinding is. Doe dit niet stilzwijgend, benoem het naar elkaar, dat geeft al rust en minder spanning over een mogelijke verwijdering van elkaar. Zoek samen naar wat jullie nog wel delen met elkaar.
‘Het is oke dat we langs elkaar heen leven, maar laten we wat extra datenights vooruit plannen.’
‘Ik voel afstand, ik weet dat er veel speelt, wil je me erover vertellen?’
‘Ik vind het spannend dat jij je slecht voelt en twijfelt over alles. Dan ben ik bang dat je dat ook over ons doet’.
